Veel mensen met spanningsklachten herkennen dit: een gevoel van altijd aan staan. Alsof er geen uitknop meer is.
Je functioneert wel, maar ergens blijft er voortdurend een bepaalde mate van onrust, een alertheid, die je ervan weerhoudt om rust te nemen.
Rust nemen voelt niet meer fijn. Je blijft liever actief en leidt jezelf af, maar… ondertussen zit je adem hoger dan nodig is, blijft je lijf onrustig en staat je hoofd aan.
Je komt in een cirkel van innerlijke stress terecht die zichzelf in stand houdt. Simpelweg omdat er te weinig ruimte is om terug te schakelen naar herstel.
Dit is een kwetsbare toestand: je lichaam raakt gewend aan de hogere versnelling, een hogere plek op de spanningsladder, en je kan jezelf steeds verder gaan vastdraaien naarmate het ‘aan’ staan zich verder opbouwt.
In dit blog leer je welke andere keuzes jij kan maken om deze cirkel van innerlijke stress te doorbreken:
1. Waarom sta ik altijd aan?
2. De drie fases van aan staan: je innerlijke onrust neemt steeds meer toe
3. Zo krijg je weer innerlijke rust
4. Vijf dingen die je anders mag doen
5. Van altijd aan staan naar uit
Waarom sta ik altijd aan?
Ergens is het een keer begonnen. Je stond in een bepaalde periode in je leven meer aan dan dat je ruimte had om daarvan te herstellen. Denk bijvoorbeeld aan gedoe met iemand uit je omgeving. Zorgen voor iemand die ziek is. Veel willen doen en niets willen missen. Een deadline op je werk, het examenjaar op de middelbare school. Het kan van alles zijn, zolang je in die periode maar meer van jezelf hebt gevraagd dan dat je ruimte gaf aan rust en herstel. Je kan je voorstellen dat dit soort kleine en grotere situaties zich vaker voordoen en dat je op deze manier steeds wat hoger op de spanningsladder terecht komt. En waarbij er stapje voor stapje steeds wat meer herstelschuld ontstaat.
Gevolg is dat het deel van het zenuwstelsel wat is gericht op energie vrijmaken om actief te kunnen zijn de overhand krijgt. En dit kan je op den duur letterlijk gaan merken: je voelt dat je aan staat. Het is een normale lichamelijke reactie op langdurige belasting, en tegelijkertijd een uitnodiging om dit signaal serieus te nemen. Zeker als je merkt dat je niet meer goed tot rust kunt komen.
De drie fases van aan staan: je innerlijke onrust neemt steeds meer toe
1. Er is nog geen probleem
Je bent de hele dag hard bezig, maar het voelt alsof je er controle over hebt. Je kan ’s avonds nog tot rust komen, je kunt nog afstand nemen, je slaap lijdt er niet onder. Alhoewel je veel aan staat, kan je nog schakelen naar een rustiger staat. Er is niet een voortdurend aan staan.
Als je in deze fase voldoende ruimte geeft aan rust, en kunt herstellen van alle inspanning, is er geen probleem. Echter, in deze fase kan er ongemerkt te weinig ruimte zijn voor herstel en dat maakt kwetsbaar. Er is niet gelijk een duidelijk voelbaar probleem, je functioneert nog prima, maar je merkt misschien wel dat je niet meer zo fit bent, sneller vermoeid, spanning in de schouders hebt. Kleine signaaltjes van je lichaam die je makkelijk over het hoofd ziet of opzij schuift.
2. Je voelt dat dit een probleem zou kunnen worden
Je gaat altijd maar door-door-door. Het voelt alsof je wordt geleefd, alsof je er niet meer zo’n controle over hebt, en als je in je hart kijkt zou je dit liever anders zien.
In deze fase staat je zenuwstelsel voortdurend in de actieve stand en kom je niet meer voldoende in de rust- en herstelstand. Je begint je er bewust van te worden dat je op je tenen begint te lopen, jezelf vast begint te draaien. Zelfs als je ‘niets’ doet, ben je nog bezig met iets en kijk je een serie, scroll je op je telefoon of doe je andere actieve dingen. Je bent gewend geraakt aan steeds maar doorgaan. Omdat altijd aan staan voelt als de gewone staat van zijn, ga je er makkelijk in mee.
En rust? Dat voelt steeds ongewoner. Vervelender ook, omdat je het onrustige, gejaagde gevoel als eerste tegenkomt als je even niets doet.
Niet alleen vermijd je het contact met je lichaam, vaak is je lichaamsbewustzijn in deze fase ook verminderd waardoor de kleine signaaltjes van je lichaam niet meer zo opvallen.
3. Er is een probleem
Je begint er last van te krijgen. Je ervaart een gejaagd gevoel, alsof je in de overdrive staat. Rust nemen lukt niet meer, of niet goed. Het is alsof het aan staan je heeft overgenomen, alsof je er geen controle meer over hebt. Je kan dit gevoel nu niet meer opzij schuiven. Het is alsof je niet anders meer kan dan altijd aan staan. En je begint ook andere klachten op te merken. Alsof ze er ineens zijn. De innerlijke onrust en de andere klachten die je ervaart, maken je duidelijk dat er iets moet gebeuren.
Wil je beter leren ontspannen in je eigen tempo? Zet je dan vast op de wachtlijst van de online cursus Beter Ontspannen!
Zo krijg je weer innerlijke rust
Wat ik vaak hoor van mensen die het gevoel hebben altijd aan te staan, is een diep verlangen naar één ding: RUST. En ja, dat wordt met hoofdletters uitgesproken 😊
Daarvoor is het nodig om te vertragen, minder actief te zijn, langzaam richting rust te bewegen. Precies dat waarvan je de neiging hebt om het te vermijden.
Maar, en dat is belangrijk: JE MAG HET NU ANDERS DOEN. Het mag in kleine stapjes, je hoeft niet ineens helemaal zen te zijn. En het mag makkelijk, je mag kiezen wat het beste bij je past om langzaam richting rust te bewegen. Want dat is je doel. Net wat meer ruimte geven aan dat deel van het zenuwstelsel dat zich bezighoudt met herstel. Meer dan je lijf nu gewend is te krijgen.
Vijf dingen die je anders mag doen
1. Je sluit aan op de natuurlijke afwisseling in je zenuwstelsel tussen aan en uit
Ook als je het gevoel hebt altijd maar aan te staan, is er een lichte schommeling waarin het zenuwstelsel van rust en herstel zo nu en dan een beetje meer ruimte krijgt. Maar dat kleine beetje ruimte is momenteel niet zoveel als wat je nodig hebt, en daarom ga jij juist op die momenten van relatieve rust wat vertragen.
Door die relatieve rust te verdiepen kom je wat lager op jouw spanningsladder dan normaal en herstel je net wat meer dan normaal.
2. Je kiest een manier van ontspannen die aansluit bij je lijf
Als je merkt dat er onrust in je lijf is, dan is het vaak lastig om een ontspanningsoefening of meditatie te doen waarbij je lijf helemaal stil moet zijn. Geef ruimte aan beweging en kies een ontspanningsoefening waarin hier gebruik van wordt gemaakt. Bijvoorbeeld een oefening waarbij je spieren aanspant en dan weer loslaat.
3. Je kiest een manier van ontspannen die aansluit bij je hoofd
Als je merkt dat je hoofd aan staat en je voortdurend afgeleid wordt door gedachtes, is het fijn als je lijf niet helemaal stil is tijdens een ontspanningsoefening. Stilte in je lijf is een extra uitnodiging aan je brein om met gedachtes te komen. En juist omdat je gewend bent om aan te staan, ga je daar heel makkelijk in mee. Maak ook nu gebruik van beweging. Beweging trekt aandacht. Er verandert wat in je lichaam en dat kun je gebruiken als richtpunt voor je aandacht.
4. Je kunt even zijn met het ongemak wat je tegenkomt
Je schrikt niet meer zo van de signalen uit je lijf, zoals het onrustige, het gejaagde, het vervelende.
Dat wat je eerst uit de weg ging, kan je nu even hebben. Je herkent dat deze signalen je laten weten wat er gaande is, dat het boodschappers zijn van een hoge plek op de spanningsladder en dat ze in essentie neutraal zijn. Je kan ze nu meer op waarde schatten. En je weet: achter dit ongemak schuilt rust.
5. Je gaat minder mee in gedachten
In het voortdurend aan staan merk je misschien wel dat je makkelijk gaat piekeren, of dat zorgen makkelijk boven komen drijven, juist als je even niets doet. In plaats van hierin mee te gaan merk je dit op en neem je er een klein beetje afstand van. Hierdoor kun je observeren wat er gebeurt, welke gedachtes en gevoelens er zijn. Met een milde houding naar jezelf merk je wat je nu nodig hebt. Misschien was dit voldoende en kun je verder met de ontspanningsoefening. En misschien heeft dit eerst wat meer aandacht nodig voordat je verder kan.
Van altijd aan staan naar uit
Hoe pas je dit nou makkelijk toe en hoe sluit je goed aan bij jezelf? Daar heb ik een cursus voor gemaakt zodat je er niet zelf naar op zoek hoeft te gaan.
In mijn online cursus ‘Beter ontspannen’ neem ik je mee in bovenstaande vijf punten (en nog vijf punten meer). Met heldere uitleg én direct toepasbare oefeningen zodat er weer ruimte komt voor innerlijke rust. Want weten is leuk, maar alleen in het toepassen kan verandering ontstaan zodat jij weer goed kunt schakelen tussen aan en uit. Zodat je naast meer innerlijke rust, ook kan voelen dat je jezelf en je leven weer terug hebt, weer regie hebt, dat spanningsklachten afnemen en dat je je weer thuis voelt in je lijf.
Het kan een hele reis zijn naar ontspanning, met obstakels onderweg, en in deze cursus loods ik je er stap voor stap doorheen.
De cursus is in april 2026 klaar! Ik ben bezig met het opnemen van de laatste oefeningen en alles online te zetten. Zet jezelf op de wachtlijst en ik laat je weten vanaf wanneer de deuren naar de cursus openen. Zonder verplichtingen, je beslist dan of je wel of niet mee wil doen.
